
Hızla akıp giden zamanla birlikte, değişen bir çok kavramın başında şüphesiz web gelmektedir. İnternetin doğuşundan sonra yavaş yavaş ne işe yaradığı, ne için kullanıldığı anlaşılmaya çalışılırken birileri bu çağı Web 1.0 olarak isimlendirmiştir. Bu çağda belirli internet sitelerinin mevcut olması, ihtiyacımız olduğunda bu sitelere girip işimizi görüp ve çıkmamız yeterliydi. Web 1.0 ‘da insan faktörü internet içerisinde önemli bir rol oynamıyordu. İnsanların merakı, gelişen web teknolojileri, ihtiyaçlar ve düşünceler bu kalıbı kırarak yeni bir olgu oluşturdu: Web 2.0. Bu olgu ile birlikte insan faktörü internet kavramı içerisinde aktif olarak rol almaya başladı ve bireyler duygu, düşünce ve fikirlerini internet sitelerine aktarabildiler. Bir çok dev isim insan faktörünün aktif olarak rol almasıyla şahlandı adeta yeniden doğdu. Sık sık dilimizden düşürmediğimiz facebook, twitter, friendfeed, blogger gibi içeriklerini insanların oluşturduğu siteler web 2.0 çağı için birer örnek oldu. Şimdilerde ismini yavaş yavaş duymaya başladığımız yeni bir kelime var: Web 3.0
Web 3.0 olarak nitelendirdiğimiz, serinin devamı niteliğinde olan bu kavram aslında BİZİZ. Yani insanlar. Bu düşünceden yola çıkarak bizi içerisinde barındıran bir olgudan bahsediyoruz. Dilerseniz yaklaşan web 3.0 çağını daha iyi anlayabilmemiz için örnekler verelim:

İlk örneğimiz yakın zamanda kullanmaya başlayacağımız, üzerinde çok şey yazılıp çizilen Google Wave. Google Wave bir insanın sık sık gerçekleştirdiği (mail kontrolü, haber okumak, blog yazmak, yorum yazmak, video izlemek vb) eylemleri bir bulut altında toplayarak bizlere sunması diye açıklayabiliriz. Durum böyle olunca tek ekrandan bir çok noktaya sıçrama yapabileceğiz. Google wave kullanarak arkadaşınızın blog sayfasında ki yeni başlığa kolaylıkla yorum yapabileceksiniz. Bu işlemler bize bir çok noktada inanılmaz faydalar sağlayacaktır.

Arama motorları sizin ne arayacağınızı bilecek! Nasıl yani dediğinizi duyar gibiyim. Biraz daha açacak olursak. Yapmış olduğunuz aramaların, gelecek aramalara katkısı şuan yok denecek kadar az. Ama web 3.0 çağında her aramanız bir sonra ki aramanıza eşlik edecek, bağlantılı olacaktır. Arama motorları neden o an neden kullanıldığını anlayacak ve bu konuda size yardımcı olacaktır desek abartmış olmayız değil mi?
Arkadaşınızla kafeterya’da oturuyorsunuz. Bol köpüklü kahveyle birlikte hoş bir sohbet içerisindesiniz. Tam bu sırada telefonunuza ya da bilgisayarınıza bir mesaj geliyor ve şuan sizinle aynı kafede olan arkadaşlarınız facebook, twitter, friendfeed vb ağlardan size ulaştırılıyor. İşte buna web 3.0 denir. Web ‘in insan hayatıyla birleştirilmesi. Bir gün yaşanacağını bilmek mutluluk verici öyle değil mi?

İnternetten alış-veriş yapmayanımız yoktur. Özellikle ben ihtiyacım olan bir çok şeyi internetten alıyorum. Hem zahmetsizce oluyor hemde zaman+para+enerji tasarrufu sağlamış oluyorum. Peki web 3.0 da alış-veriş nasıl bir boyut kazanacak sizce? Web 3.0 kavramıyla internetten alış-veriş daha da farklı bir modele bürünecek. Daha önce almış olduğunuz bir ayakkabı bir sonra ki ayakkabı seçiminizde aktif rol oynayacak ve siz ayakkabılara bakarken daha önce ki ayakkabınızın renk, model ve desenleri ön plana cıkartacak diğer ayakkabıları göreceksiniz. Kimbilir belkide sizinle birebir uyuşan bir modeliniz o alış-veriş sitesinde olacaktır ve aldığınız elbiseyi üzerinde deneyebileceksinizdir. Çok mu abarttım :)
Verdiğim bu örnekler web 3.0 mantığını az da olsa anlamanız içindi. Gelelim asıl konumuza.
Title, keywords, description, htaccess, etiketler, backlink, sandbox, ban, özgün içerik gibi terimler SEO için çok sık duyulan ve kullanılan kelimelerdir. Ancak web 3.0 da olay biraz daha farklı olacak ve web sayfaları sadece sayfa olarak değil sayfa içerisinde yer alan kelime ve cümleler olarak ayrı bir anlam ve boyut kazanacaktır. Arama motorları sayfa içerisiden bulunan cümlelerin nelerden bahsettiğini anlayabilecek, özne, yüklem, sıfat gibi değerleri çok daha iyi bir şekilde analiz edecektir.
Web 3.0 da kopyala/yapıştır ile bir site ilk sıralara yükselemeyecek. Özgün içerik şimdi nasıl tahtını koruyorsa web 3.0 da daha bi önem kazanacaktır. Mantık sınırlarını biraz zorlamamız gerekirse karşımızda sadece bir robot değil bizi ve istediklerimizi anlamaya çalışan bir yapının olduğunu düşünsek iyi olur.

Özellikle yazılımcılar RDF, RDF-S,OWL ve SPARQL dillerine hakim olmaya çalışacaklardır. Bu diller metinleri veya yazı parçacıklarını anlamlandırmaya yaramaktadır. Yani Özne, yüklem, nesne diye ayırt ederler. Gerçi bu RDF?in mantığıdır zaten. OWL daha anlaşılır olmasından RDF yerine şu son zamanlarda rabet görmektedir. SPARQL ise SQL?den biraz daha esnek olarak tasarlanmıştır. Bir sorgulama dilidir. Şuan da W3.org RDF uyumluğunu denetleyebilecek bir kontrol servisi sunmaktadır. Yani RDF sayfalarınızı w3.org üzerinden standardizasyonunu kontrol edebilirsiniz. Bu dilleri öğrenmek için eminim hepinizde bir heves uyanmıştır. Şimdiden yol alıyım. 2010?a kadar uzmanlaşırım ama maalesef internet üzerinde bu diller ile ilgili pek Türkçe kaynak bulamazsınız. Pek değil ben şimdiye kadar rastlamadım desem yeridir.
Hergün yığınla veri girişi olan bir dünyayı daha kullanılabilir yapacak olan bu kavramı şimdiden anlamaya çalışmak rakiplerimiz için bir adım önde olmak demek olacaktır ki bu da bizlere faydası sayılamayacak kadar artı değer katmış olacaktır. Son söz: Gelecek web 3.0 ‘da!
çok güzel bir konu ve makale teşekkürler. web 3.0 kavramını kısaca eylem = etki / tepki şeklinde formule edebilirim. web 3.0 özelliklerini ise erişilebilirlik x tanıtım + markalaşma = kullanım süreli kazanç getirileri şeklinde formule edebilirim. saygılar..
Özgün içerik ile ilgili dediklerin inşallah olur. Çünkü şu an kopyala/yapıştır yapılan bir yazı çok sefer şahit olduğum kadarıyla orijinalinden önce geliyor sıraya. :D
Güzel bilgilendirici bir yazı olmuş ilyas bey kaleminize sağlık…
Güzel bir yazı olmuş ellerinize sağlık. Web 3.0 ile beraber kullandığımız servisler bizi tanıyan algoritmalara sahip yazılımlar ile çalışacak. Buna semantik’de diyebiliriz. Web siteleri yaptığımız işlemleri loglayacak ve kullanıcı’nın ilgi duyduğu alanlar bir daha ki ziyaretlerinde daha önplanda sunulacak. Google bunu 2-3 yıldan uzundur yapıyor ama kullanıcıya odaklı değil , sıralamaları, tercih edilme , sayfada kalma süreleri, geri dönüşlere göre yapıyor. Bu sistemin kullanıcı odaklı olanları web 3.0 veya semantic web uyumlu olmak isteyen tüm sitelerde kullanılacak.Diyelim bir siteye daha önce 3 defa girmişim ve bu 3 girişimde ziyaret ettiğim kategori sadece spor kategorisi , 4.cü gelişimde site beni daha önce yaptıklarımdan dolayı tanıdığı için anasayfasında ya da önplanında Spor içeriklerini listeleyecek. Semantic web tanımı ilk olarak WWW geliştiricisi tarafından yapıldı fakat sonra’dan düzelterek data web tanımını yaptı…Çünkü semantic web’in geleceğin net fikri olduğuna inanmayan çok kişi çıktı…. Web 3.0′ı semantic diye beklerken patlamayı data web tanımına uyan bir proje yaparsa arkasından gelenlerde data web’e uygun siteler olacaktır….Elbette bu durum kişisel gizliliğe aykırı bir durum ancak önüne geçilemeyeceği aşikar…
Teşekkürler bilgi için :) benim yeni haberim oldu.
SEO’nun geleceğine dair açıklayıcı bir yazı olmuş. Teşekkürler
Çok güzel bir yazı olmus teşekkür ederim ;)
Evet, web 2.0 ile hayatımız daha bir rahatladı ve işlerimizi oturduğumuz yerden çok rahat bir şekilde yapabilir olduk. Zaman+para+enerji tasarrufu sağladığımızı sanıyoruz. Evet, bunlar ilk bakışta gerçekten bize yararlı görünen şeyler ama aynı zamanda teknolojilerinin ilerlemesi ve sosyal ağların gelişmesi, insanları gerçekten yaşamdan uzaklaştırıyor. Sosyal ağları kullanıyor, ortaokul arkadaşımı v.s. buluyorum diyenler olabilir. Onları buluyor olabilir, hatta ve hatta çevrimiçi olarak çok güzel vakit geçiriyor olabilir bir insan. Ama aynı zamanda yan odada oturan aile bireylerinde uzaklaşıyor, insan ilişkilerinde zayıflıyor. Bu yüzden, tüm işlerimizi daha kolay yönetecek bir sistemin gelmesi çokta yararımıza olmayacak. Şahsi görüşüm web 3.0 az ötede dursun…
Mehmet Arkadaşımızın söylediklerine göre site girişlerimizi loglayacak. Bunu aynı IP ve PC üzerinden yaptığı sürece geçerli olabilecek bir durum değil mi? Konu hakkında biraz cahilim o sebeple soru basit gelmiş olabilir. Fakat öğrenmek istediğim bi konu yardımlarınız için teşekürler…
ilyas abi çok güzel bir makale olmuş teşekkürler.
@Mustafa VELİOĞLU
Mustafacım çok önemli bir konuya değindin aslında. Teknoloji hızla gelişiyor ve bu insanlar arasında ki iletişimi fark edilir biçimde zayıflatıyor. Bunun çözümü bunun bilincinde olmakta yatıyor aslında. Ama bir çoğumuz bilincinde olmadığımız için olumsuz etkileniyoruz.
@Mesut
Teşekkür ederim. İleriye dönük dilim döndüğünce birşeyler söylemeye çalıştım.
Hoş bir yazı, teşekkürler. Ayrıca ilk görseldeki web 2.0 to web 3.0 yazısında web 3.0 font boyutunun büyük olmasını Google’ın geçtiğimiz günlerde arama kutusu ve fontunu büyütmesiyle bağdaştırsam hata olmaz gibi :).
Selamlar,
Bilinçli olduğumuz sürece kendimizi kontrol edebildiğimiz sürece sorun olucağını sanmıyorum. Aslında bu konu bir çok kişiyi ilgilendiricek bir konu. Bayram günü dahi Bilgisayarından ayrılamayan daha doğrusu real hayatta arkadaşları kalmadığı için diyalog eksiklikleri yaşadığı için kendisini Bilgisayara oturmakla avutabiliyorlar.
@Demircan
Güzel bir ayrıntı yakaladın, teşekkürler :)
Gelecek için başarılı bir ışık. Herzaman ileriyi görmek insanları artıya sürüklemektedir. Kaleminize sağlık…
Teşekürler Ellerin Dert Görmesin..
Boş kavramlar bunlar tek bir soru ve tek bir cevap var site kullanıcının istediğini(isteyebileceğini) veriyor mu veremiyor mu veriyorsa kar eder veremiyorsa zarar eder web 1-2-3 içi boş kavramlar.
Erhan, olaya çok dar bi açıdan bakmış olmaz mıyız senin gibi düşünürsek?
Harika bir yazı olmuş, soluksuz okudum. Web 2 ne zaman geldi de 3′e ihtiyaç duymaya başladık :P
Bana kalırsa kullanıcı istekleri arttıkça yapılan gelişimler sonucunda elde edilen sonuca sürekli bir devir adı veriyorlar.@ErhanEr’in dediği gibi site kullanıcının istediğini veriyormu vermiyormu bu önemli, yoksa tasarım olarakta web 2.0 uygunluktan bahsediliyor kodlama olarakta ajaxtan falan bahsediliyor.Kim ne derse desin önemli olan hedef ziyaretçi kitlene istediğini verebilmek, 5 – 10 yaş arası kesime hitab eden bi site kendini geliştirip web 3.0 ilede ilişikilendirilse genede önemli olan bunu karşı tarafın anlayabilmesi.
Güzel ayrıntıları yakalamışsınız . Gerçekten güzel
Web 3.0 bir çok insanın hayatını kolaylaştıracağını görebiliyorum, makale için teşekkürler.
Gelecek çok Güzel Gelecek:)
Son derece iyi açıklamışsınız, teşekkür ederim. Daha ayrıntılı bilgi sahibi olmuş oldum :)
Çok güzel bir yazı olmus teşekkür ederim
çok teşekkürler hocam yeni başlayanlar için çok faydalı bilgiler